Τρεις συμβουλές στους νέους

Επτά, ( Ελευθεροτυπία) 18 Απριλίου 2010
Από τον ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα ομιλίας που εκφώνησε ο μεγάλος κριτικός Τζορτζ Στάινερ, σε εκδήλωση που έγινε προς τιμήν του σε πανεπιστήμιο της Ρώμης।

"Τι μπορούμε να πούμε σήμερα στους φοιτητές μας, στους νέους μας; Οι καλές συμβουλές είναι αυθαίρετες, οι κακές συμβουλές είναι οι πιο σημαντικές. Ποιες είναι λοιπόν οι κακές συμβουλές που μπορούμε να δώσουμε;

Πρώτη συμβουλή: μη διαπραγματεύεστε τα πάθη σας. Υπάρχουν άντρες και γυναίκες που λένε: «Θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου σε μια μελέτη πάρα πολύ εξειδικευμένη, ακατανόητη από τους περισσότερους, χωρίς καμία πραγματιστική ή πρακτική ωφελιμότητα», για παράδειγμα στη μελέτη ενός χειρογράφου του δέκατου αιώνα ή στην κινεζική κεραμική της δυναστείας Σουνγκ. Ο κόσμος είναι γεμάτος εξαθλίωση και πείνα, ανάγκες και φρίκη, και σίγουρα μια τέτοια πρόθεση μπορεί να φανεί αστήρικτη τόσο από κοινωνική όσο και από οικονομική και πολιτική άποψη. Ωστόσο, εγώ λέω: Δεν μπορούμε να διαπραγματευόμαστε ένα πάθος. Γιατί, αν αρχίσουμε να διαπραγματευόμαστε, χανόμαστε μέσα στον συμβιβασμό, καταλήγουμε στην επαιτεία. Το να έχει κανείς μια κλίση, ένα πάθος, είναι μια ευτυχία επικίνδυνη αλλά απέραντη. Είναι η πιο μεγάλη τύχη που μπορεί να έχει στον κόσμο. Ο μεγάλος καλλιτέχνης, ο μεγάλος αθλητής, ακόμα και εμείς που δεν είμαστε καλλιτέχνες, γνωρίζουμε αυτή τη δίψα για το απόλυτο, τη δίψα που μας κατατρώει. Γι' αυτό η πρώτη συμβουλή είναι: Ζήστε τα πάθη σας.

Δεύτερη συμβουλή: Να έχετε επίγνωση της πολιτικής και κοινωνικής αδυναμίας αυτού του πάθους. Ακόμα δεν έχουμε κατανοήσει το γιατί η Ευρώπη, η δική μας Ευρώπη, υπήρξε η εστία της τελευταίας βαρβαρότητας Τα στρατόπεδα του θανάτου δεν είναι στην έρημο της Γκόμπι, είναι στην Ευρώπη, είναι στη χώρα του Γκέτε, του Καντ και του Μπετόβεν και της πιο υψηλής ηθικής σκέψης που υπάρχει και που είναι ακριβώς εκείνη του Καντ. Εμείς δεν κατανοούμε ποιο ήταν το αληθινό διακύβευμα αυτής της καταστροφής. Οι λαοί δεν μας προστάτεψαν. Αντίθετα, μερικές φορές συμμάχησαν με τη βαρβαρότητα. Υπάρχει μια υψηλή κουλτούρα ακόμα και του απάνθρωπου. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, ο οποίος υπήρξε θύμα της απανθρωπιάς, έχει πει: «Κάθε μεγάλο μνημείο μιας κουλτούρας έχει μια πρόθεση βαρβαρότητας». Είναι τρομερό και ελπίζω να μην έχει δίκιο. Αλλά, όταν σηκωνόμαστε το πρωί για να ασκήσουμε το επάγγελμα του καθηγητή, οφείλουμε να θέτουμε ένα ερώτημα που μπορεί να φανεί αφελές: γιατί δεν υπερασπιστήκαμε καλύτερα τις ανθρώπινες αξίες;
Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα. Κανείς μας δεν γνωρίζει τη συνταγή για να διδάσκει, για να διδάσκει καλά. Είναι πιθανό ακόμα και η αγάπη για την ποίηση να έχει κάτι το απάνθρωπο, ακόμα και στο κέντρο αυτού του πάθους; Χρειάζεται να βρούμε μιαν απάντηση για τους νέους, έναν δρόμο για τους νέους. Οι νέοι θέλουν να γνωρίζουν αυτό που κάναμε όταν ήταν μεσάνυχτα στην Ευρώπη, όταν τα μεσάνυχτα έφτασαν στη ζωή της Ευρώπης. Οφείλουμε να προσπαθήσουμε να δώσουμε μιαν απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Η τρίτη κακή συμβουλή είναι πολύ πιο ελαφριά: να μαθαίνετε από μνήμης, να απομνημονεύετε, μέρα και νύχτα, όχι με τον νου αλλά με την καρδιά, par coeur, όπως λένε τόσο στα γαλλικά όσο και στα αγγλικά και στα γερμανικά. Να μαθαίνετε με την καρδιά είναι θεμελιώδες, επειδή έτσι θα είστε πλούσιοι. Θα είστε σαν ένα καράβι γεμάτο θησαυρούς. Κανείς δεν θα μπορεί να σας αφαιρέσει αυτό που θα έχετε απομνημονεύσει, κανείς. Η μεγάλη ρωσική κουλτούρα επιβίωσε με τη μνήμη. Υπήρχε, στην εποχή του Μπρέζνιεφ (δεν ήταν όπως η εποχή του Στάλιν, αλλά ήταν το ίδιο άσχημη), μια νεαρή καθηγήτρια αγγλικής ρομαντικής λογοτεχνίας σε ένα επαρχιακό πανεπιστήμιο του Καζακστάν, η οποία φυλακίστηκε για το τίποτα, εξαιτίας μιας καταγγελίας, μιας εντελώς ψευδούς κατάδοσης.
Αυτή η γυναίκα φυλακίστηκε σε ένα κελί χωρίς φως, χωρίς χαρτί, χωρίς μολύβι, χωρίς τίποτα, για τρία χρόνια. Γνώριζε όμως από μνήμης τον «Δον Ζουάν» του Μπάιρον. Στη Ρωσία ο «Δον Ζουάν» έχει μια θέση πολύ πιο σημαντική από όσο στην Αγγλία, είναι σχεδόν σαν εθνικό ρωσικό ποίημα, σαν ένας άλλος Πούσκιν. Ε, λοιπόν, αυτή η νεαρή γυναίκα το γνώριζε από μνήμης. Νομίζω ότι αποτελείται από 40.000 στίχους. Αυτή το μετέφρασε απο μνήμης, μέσα στο σκοτάδι. Τυφλώθηκε και, όταν την απελευθέρωσαν, υπαγόρευσε την πλήρη μετάφρασή της και τώρα είναι ένα αριστούργημα στη Ρωσία. Αυτή η ανθρώπινη ύπαρξη είναι πιο ισχυρή από όλα τα έθνη και από όλα τα κράτη του κόσμου.
Εναντίον μιας τέτοιας ύπαρξης, ούτε ο φασισμός, ούτε ο σταλινισμός, ούτε η ωμή εμπορευματοποίηση ενός καπιταλισμού που βρίσκεται σε αγωνία μπορούν να κάνουν τίποτα. Είναι η παντοδυναμία της ελπίδας και η παντοδυναμία της ανθρώπινης ψυχής, ενώ γύρω μας η σχολική και η πανεπιστημιακή εκπαίδευση έχουν γίνει οργανωμένη αμνησία. Κανείς δεν θυμάται πλέον καμία χρονολογία, κανένα έργο, κανένα όνομα, κανένα χωρίο της Βίβλου, ούτε και μεταξύ των καλύτερων φοιτητών μου του Κέμπριτζ ή του Χάρβαρντ. Έχω την πεποίθηση ότι η λήθη των γραμμάτων, των επιστημών του ανθρώπου, το να ξεχνάμε, ισοδυναμεί με αυτοκτονία. Δημιουργούμε γενεές κενές, στις οποίες μπορούν να μπουν τα πάντα, το κιτς, η βαρβαρότητα, η αδιαφορία, ακριβώς επειδή αυτές είναι κενές (...).* "

Μου φάνηκαν χρήσιμες οι τρεις συμβουλές μέρες που είναι...

Εκπαίδευση - Φτώχεια 1-0

Τι είναι η εκστρατεία 1GOAL; Το 1GOAL είναι η νέα Παγκόσμια Εκστρατεία για την Εκπαίδευση με την υποστήριξη της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας για το Ποδόσφαιρο (FIFA)। Το 2010, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου (Moυντιάλ) θα διεξαχθεί για πρώτη φορά στην Αφρική και εκατομμύρια άνθρωποι θα εστιάσουν την προσοχή τους εκεί। Με την ευκαιρία αυτή, η FIFA στηρίζει την εκστρατεία 1GOAL και δεσμεύεται να δημιουργήσει μια παράδοση παιδείας στην Αφρική αλλά και σε όλες τις φτωχές χώρες παγκοσμίως, με την στήριξη των εκατομμυρίων φιλάθλων του Moυντιάλ. Στην Ελλάδα την εκστρατεία συντονίζει η ActionAid Ελλάς υπό την αιγίδα της UNESCO και με την υποστήριξη της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσποδίας και της Superleague!
Ποιος είναι ο στόχος; Να συγκεντρωθούν 30 εκατομμύρια υπογραφές μέσα σε ένα χρόνο από θεατές και φιλάθλους από όλο τον κόσμο. Οι υπογραφές αυτές θα χρησιμοποιηθούν προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση της παγκόσμιας δέσμευσης των αναπτυγμένων κρατών για Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση για όλα τα παιδιά μέχρι το 2015.

Ποιοι στηρίζουν την εκστρατεία 1GOAL; Την εκστρατεία υποστηρίζουν μέχρι στιγμής δεκάδες προσωπικότητες από ολόκληρο τον κόσμο, ανάμεσά τους ο Μπόνο, ο Κέβιν Σπέισι, ο Σερ Μπομπ Γκέλντοφ, ο Γκόρντον Μπράουν, o Ζοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, ο Τιερί Ανρί, ο Νουάνκο Κανού, η Τζέσικα Άλμπα, η Βασίλισσα Ράνια της Ιορδανίας, ο Σεπ Μπλάτερ και άλλοι πολλοί!

Κάλεσε κι εσύ μαζί τους, τους ηγέτες όλων των χωρών να κάνουν την εκπαίδευση για όλους πραγματικότητα. Γράψε το όνομά σου γι αυτούς που δεν μπορούν!
Στείλε με SMS τη λέξη AAH [KENO] και το ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ σου στο 54002 (χρέωση 0,30€/sms συμπ. Φ.Π.Α.) ή υπόγραψε ηλεκτρονικά!
Αυτός ο αγώνας είναι για να πάνε 75 εκατομμύρια παιδιά σχολείο και να ξεφύγουν από τη φτώχεια. Ας τελειώσει με το σκορ:
Εκπαίδευση - Φτώχεια, 1-0!
Γιατί διαλέξαμε το ποδόσφαιρο; Ένα παιχνίδι έχει τη δύναμη να ενώσει τον κόσμο. Με περισσότερους από ένα δισεκατομμύριο θεατές, το Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί το πιο δημοφιλές αθλητικό γεγονός στον κόσμο. Το Μουντιάλ του 2010 θα είναι το πρώτο στα χρονικά που διεξάγεται στην Νότιο Αφρική, όπου ζει το 50% των αναλφάβητων ανθρώπων σήμερα. Με όλα τα βλέμματα στραμμένα στην Αφρική τον επόμενο Ιούνιο, έχουμε την ευκαιρία να ενημερώσουμε για την ανάγκη εκπαίδευσης σε κάποιες από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου.
Η ActionAid είναι μέλος της Παγκόσμιας Εκστρατείας για την Εκπαίδευση και τα τελευταία επτά χρόνια πραγματοποιούμε την Παγκόσμια Εβδομάδα Δράσης για την Εκπαίδευση σε συνεργασία με σχολεία από όλη τη χώρα. Φέτος, θα οργανώσουμε μαζί δράσεις γύρω από το ποδόσφαιρο και το δικαίωμα στην εκπαίδευση. Στην Ελλάδα ζητάμε την άμεση ανταπόκριση της κυβέρνησης στην εκπαιδευτική κρίση των αναπτυσσόμενων χωρών. Συγκεκριμένα, διεκδικούμε από την ελληνική κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει προγράμματα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στις Λιγότερο Αναπτυγμένες Χώρες μέσω της Πρωτοβουλίας Εσπευσμένης Δράσης.
Το σχολείο μας παίρνει μέρος "στο μεγαλύτερο μάθημα" στις 20 Απριλίου 2010 και σας καλεί να συμβάλετε στη συγκέντρωση υπογραφών με τις οποίες ζητάμε χρηματοδότηση για ποιοτική δημόσια εκπαίδευση: Είναι δικαίωμα όλων.

"ἀνοίξετε ἀγκαλιὲς εἰρηνοφόρες"

Καλή ανάσταση!

Και μια πρόταση...
"Επιτάφιος θρήνος", Παρθένης.
Έργο από την έκθεση «Βυζάντιο και νεότερη τέχνη. Η πρόσληψη της βυζαντινής τέχνης στην ελληνική ζωγραφική του Α΄ μισού του 20ού αιώνα», που φιλοξενεί το Βυζαντινό και Χριστιανικό μουσείο.
Η έκθεση αυτή είναι ένα μάθημα ανάγνωσης, μια άσκηση του ματιού, το οποίο ακολουθώντας την αλυσίδα που συνδέει την παραδοσιακή βυζαντινή τέχνη με τη σύγχρονη ζωγραφική της γενιάς του ’30 και των επιγόνων της, μαθαίνει να αποκρυπτογραφεί την ιστορία της ζωγραφικής στα πιο σύγχρονα έργα.
(Του Σπύρου Γιανναρά, από την Καθημερινή της Κυριακής).

Για όσους μείνουν στην Αθήνα, νομίζω, είναι μια ενδιαφέρουσα έκθεση.
- Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Λεωφ. Βασ. Σοφίας 22.

Αλλά και όσοι φύγουν μπορούν αργότερα να την απολαύσουν.

Διάρκεια έκθεσης: μέχρι 13 Ιουνίου.

Έτσι γιορτάσαμε φέτος

(έργο του Θεόφιλου)

......Άλλοτε τέτοιες ημέρες που γιορτάζουμε κάποια εθνική επέτειο. Ιδιαίτερα με αφορμή τις …απίθανες απαντήσεις των μαθητών για την επέτειο της 25ηςΜαρτίου και τον ηρωικό αγώνα του Ελληνικού λαού.
Tην 25η Μαρτίου «γιορτάζουμε το “Oχι” που είπαμε στους Γερμανούς και μαζί τον Eυαγγελισμό της Θεοτόκου» ή μήπως «γιορτάζουμε την Eλληνική Eπανάσταση του 1821 και μαζί τον Eυαγγελισμό της Θεοτόκου»; Aυτές αποτελούν ορισμένες από τις απαντήσεις που έδωσαν μαθητές του Γυμνασίου και της A΄ Λυκείου στο πλαίσιο της έρευνας που έγινε από το τμήμα Iστορίας του Iόνιου Πανεπιστημίου (Kωνσταντίνος Aγγελάκος - Eλένη Σάρρου). Ένα μεγάλο τμήμα των μαθητών μας δεν ήταν σε θέση να διηγηθεί σε γενικές γραμμές το «τι», το «πώς» και το «γιατί» ενός από τους σημαντικότερους σταθμούς της νεοελληνικής ιστορίας. Στις απαντήσεις των μαθητών ξεπρόβαλε μια πραγματική "σαλάτα" και μάλιστα με τα χειρότερα και πιο μπαγιάτικα υλικά που αναδεικνύει τόσο την απουσία της ιστορίας από το ελληνικό σχολείο όσο και τη γενικότερη σύγχυση και ασυνέχεια στις ιστορικές αποσκευές των μαθητών μας.

Αυτά, ανάμεσα σε άλλα, διαβάσαμε χτες στα ΝΕΑ, σε άρθρο του Χρήστου Κάτσικα, σχετικά με τις γνώσεις των μαθητών μας για το τι γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου.

(έργο από την ιδιωτική συλλογή του Χρήστου Λαμπράκη που παραχωρήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη)

Εδώ παρουσιάζουμε κάποιες από τις απαντήσεις των δικών μας μαθητών της Α' Λυκείου, σε αντίστοιχα ερωτήματα.

"Το σχολείο δεν ενημερώνει τα παιδιά για το τι είχε συμβεί, για το πόσο σημαντικό είναι αυτό που έκαναν αυτοί οι άνθρωποι, για να ζούμε εμείς ελεύθεροι. Αυτό που ξέρουν τα παιδιά είναι ότι θα χάσουν κάποιες ώρες μαθημάτων για να προετοιμάσουν τη γιορτή και να κάνουν πρόβες για την παρέλαση. Ακόμα ότι στις 24 Μαρτίου δε θα κάνουν μάθημα για να γίνει η γιορτή και στις 25 για να κάνουν παρέλαση. Για την άγνοια των παιδιών ευθύνονται και οι γονείς που δε λένε στα παιδιά τους για την ιστορία της χώρας τους".

"Τα γεγονότα του 1821 μπορεί να φαίνονται πολύ μακρινά για μας. Θεωρούμε πως ο τουρκικός ζυγός εκδιώχτηκε πριν δυο αιώνες - όλα αυτά φυσικά τα γνωρίζουμε από την ιστορία που έχουμε διδαχτεί στο σχολείο και από διάφορες άλλες πηγές. Ο άμεσος κίνδυνος έχει φύγει, ο έμμεσος όμως; Μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε τη σύγχρονη κατοχή, το νέο κίνδυνο;Αυτόν που μας κατακλύζει καθημερινά είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι. Πώς μπορεί ένας τόσο μικρός λαός να αντισταθεί και να κρατήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του; Πώς μπορεί να προστατέψει τη γλώσσα και τον πολιτισμό του; Κατά την άποψή μου, εμείς οι νεοέλληνες θα πρέπει να παραδειγματιστούμε από τους προγόνους μας και να αποκρούσουμε κάθε είδους κίνδυνο, χωρίς να χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα".

"Τότε υπήρχε έντονος ο έλεγχος των Μεγάλων Δυνάμεων. Αυτό ισχύει ακόμα και σήμερα.... Σχεδόν.... Με την ανάμειξη κι άλλων χωρών στα ζητήματα της Ελλάδας, οι πολίτες νιώθουν ότι καταπατούνται κάποια από τα δικαιώματά τους και γι' αυτό υπάρχουν εξεγάρσεις ώστε να σταματήσει αυτός ο έλεγχος".

"Πλέον λόγω της παγκοσμιοποίησης δεν υπάρχουν πολλές διαφορές ανάμεσα στα έθνη και γι' αυτό έχουν παρακμάσει αρκετά τα τελευταία χρόνια οι εθνικές γιορτές. Είναι σημαντικό όμως όλοι να γνωρίζουμε τι συνέβη εκείνη την ημέρα, γιατί είναι ένα κομμάτι της ιστορίας μας που μας έχει σημαδέψει ως έθνος αλλά και έχει καθορίσει επίσης αρκετά την εξέλιξη της χώρας μας".

"Η τότε εποχή δεν έχει καμιά σχέση με την τωρινή αλλά ακόμη βλέπουμε ανθρώπους να ξεσηκώνονται για όσα τους ανήκουν, να αγωνίζονται για όσα τους αξίζουν, να έχουν δηλαδή μέσα τους το θυμό για τα άδικα και τα δεινά που περνούν".

"Παρόλο που έχουν περάσει 189 χρόνια, οι διαφορές ανάμεσα στο τότε και το τώρα δεν είναι μεγάλες. Ακόμα ο λαός καταπιέζεται και δεν μπορεί να ξεσπάσει, εξαιτίας του άγχους και της αγωνίας αν θα μπορεί να εξασφαλίσει τα απαραίτητα σε καιρούς δύσκολους. Ακόμα και σήμερα σε αδύναμα κράτη, όπως είναι άλλωστε και η ελλάδα μεγαλύτερα και ισχυρότερα κράτη διαχειρίζονται τα εσωτερικά της ζητήματα. Οπότε, φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι, παρόλο που έχουν περάσει τόσα χρόνια η κοινωνική και πολιτιστική κατάσταση έχει παραμείνει σχεδόν ίδια με τότε αν και δεν έχουμε άμεση σκλαβιά αλλά έμμεση. Όμως στη σύγχρονη εποχή τιμούμε αυτή την επέτειο επειδή νιώθουμε υποχρεωμένοι να την τιμήσουμε και όχι γιατί καταλαβαίνουμε και εκτιμούμε πραγματικά το έργο των απελευθερωτών του έθνους. Ακόμα, η άγνοια των σημερινών μαθητών για τα ιστορικά γεγονότα αποτελεί ένα μεγάλο πρόβλημα καθώς λαός που δεν ξέρει την ιστορία του δεν έχει ταυτότητα".

"Όσο κι αν μας φαίνεται απόμακρη αυτή η μέρα, στην πραγματικότητα είναι κάτι που μας απασχολεί και σήμερα. Θα πρέπει ο καθένας να προβληματιστεί για το τι συμβαίνει γύρω μας. Γιατί δικαιώματα που έχουν κατακτηθεί μέσα από τόσους αγώνες και θυσίες να χάνονται και να εξαφανίζονται από κάποιους που εκμεταλλεύονται την αδυναμία του λαού; Και γιατί να αφήνουμε κάποιους υποκριτές να εκμεταλλεύονται το λαό μέχρι το ξεζούμισμά του, κάνοντάς τον να φτάσει στα σημεία εξαθλίωσης και κατάντιας εκείνης της εποχής, ανήμπορος να σηκώσει ξανά κεφάλι και να αντισταθεί. απ' ότι φαίνεται, η χώρα, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, βαδίζει ολοταχώς στις στιγμές του 21, μόνο που αυτή τη φορά εκμεταλλευτές δεν θα είναι οι Τούρκοι αλλά κάποιοι άλλοι.... Γι' αυτό πρέπει να καταδικάσουμε αυτούς που μιλώντας για την πατρίδα, λένε πως όλα αυτά που κάνουν είναι προς όφελός της. Λένε ψέματα, γιατί όταν αυτοί μιλούν για την πατρίδα, εννοούν τα βουνά, τις πεδιάδες, τα ποτάμια και τα νησιά, θεωρώντας το λαό κάτι το αμελητέο και μικρής σημασίας. Ξυπνάτε όσο είναι καιρός και αγωνιστείτε για την ανάκτηση των δικαιωμάτων σας επιλέγοντας το σωστό τρόπο και υιοθετήστε το πνεύμα και το πάθος των αγωνιστών του 1821".

Για το τέλος αφήσαμε το τραγούδι σε στίχους Βησσαρίωνα Μπότση και ερμηνεία Βησσαρίωνα και Κώστα (Σαββόγλου).

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ

Τι ωραία που θα ήταν να μην υπήρχε σκοτωμός

ο πόλεμος να ήταν ένα ανέκδοτο απλώς

Τα παιδιά να μην τα κυνηγούσε ο αναλφαβητισμός

και ο κόσμος τριγύρω να ήταν πιο καλός

Όσοι για πόλεμο διψάνε να βάλουν το μυαλό να λειτουργήσει

να καταλάβουν ότι ο πόλεμος μόνο κακό μπορεί να προξενήσει

Να βρουν κάποια λύση

Το ενδεχόμενο αυτό να σταματήσει

Από κει ξέρουμε γεννιέται η οικονομική κρίση

γι' αυτό πασχίζουμε ο πόλεμος να σταματήσει

Αφιερωμένο αυτό το κομμάτι σ' αυτούς που:

το κακό μας επιδιώκουν

το μόνο που κοιτάνε είναι το συμφέρον και το καλό τους

γι' αυτό τους χτυπάω εκεί που πονάνε μέσα στο λειψό μυαλό τους.

Αυτοί χτυπάνε με όπλα, ενώ εγώ με στίχους

αυτοί σκοτώνουν ανθρώπους, ενώ εγώ ανασταίνω με ήχους.

Μπαίνω και βάζω φωτιά

σ' όλους αυτούς που θέλουν να μας καταστέψουν ολοκληρωτικά

κρίνω αυτούς τους πρωθυπουργούς

που το μόνο που θέλουν είναι να βγάλουν λεφτά

και που δεν πάει να πεθαίνει ο λαός, αυτοί να 'ναι καλά.

Ένα τραγούδι αντιπολεμικό

με το στυλό ζωγραφίζω ξανά στον ουρανό

1821 ποτέ δεν ξεχνώ.

Πόλεμος: πράγμα χωρίς ουσία

που το χρήμα θεωρείται ως κύρια αιτία

διψάνε για δόξα αλλά το κρύβουν καλά

ο λαός το γνωρίζει, δυστυχώς όμως δεν αντιδρά.

Μόλις ξεσπάσει ο πόλεμος θα είναι αργά

γιατί πεθαίνουν αθώοι που δεν έχουν φταίξει πουθενά

Πολλές φορές ακούω ότι στον πόλεμο υπάρχουν νικητές

Πώς γίνεται αυτό; Αφού σκοτώνονται άνθρωποι και απ' τις δυο μεριές

και οι συνέπειες είναι αυτές:

πολιτισμός καταστροφή

αναλφαβητισμός κορυφή

και θύματα πάρα πολλά

Όταν πιάνουν όπλο σκοτώνουν μ' όλη τους την καρδιά

σαρώνουν τα πάντα δίχω΄ς τίποτα να σκεφτούν

χαίρονται μ' αυτό που κάνουν γι' αυτό δεν σταματούν...!

Ευχαριστούμε το συνάδελφο Κώστα Νικολόπουλο για την ιδέα του να κινητοποιήσει τους μαθητές, να τους βάλει στη διαδικασία να σκεφτούν , να προβληματιστούν και να παρουσιάσουν τις σκέψεις τους σ' αυτή τη γιορτή.

Για την ποίηση

Η ποίηση είναι από τα πιο επηρμένα μυστήρια, τα πιο αχανή, και μόνο ικανοποίηση στις παρομοιώσεις δίνεις αν πεις ότι είναι ένα μείγμα εύγευστων δηλητηρίων σε χρυσά δελεαστικά ποτήρια ή ότι είναι ένας πειρασμός, ο δαίμονας που μπαίνει ξαφνικά στο σώμα του κανονικού, προκαλώντας ένα σεληνιασμό γόνιμο ή ακόμα ότι είναι ένα είδος ευθανασίας των πραγμάτων που υποφέρουν μέσα μας είτε ως ανικανοποίητα είτε ως προδομένα.
Κική Δημουλά


Πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα, και τι θα γινόμασταν αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης και ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης..
Γιώργος Σεφέρης

Ο ποιητής χρειάζεται να κάνει πέντε βήματα εκεί που άλλος άνθρωπος χρειάζεται μόνο ένα. Είναι τα τεράστια φτερά του «Αλμπατρός» του Μπωντλαίρ που σέρνονται χάμω και δεν τον αφήνουν να περπατήσει.
Μίλτος Σαχτούρης

Το ποίημα ανακαλύπτεται κατά τη γραφή του και ο ποιητής είναι ο πρώτος έκπληκτος αναγνώστης. Το ποίημα ξεπηδάει από μιαν ανάγκη να αποδοθεί η σιωπή, από μιαν εντολή ανθρώπινης προϊστορίας, ιστορίας και μεθιστορίας. Μια εντολή που δίνεται στον ποιητή άθελά του και εκφράζεται μέσα από αυτόν.
Γιάννης Ρίτσος

Ο ποιητής αηδόνι, όμως αηδόνι μεταφυσικό. Μέσα στο στίχο λυτρώνομαι από ό,τι με πνίγει στη ζωή. Κερδίζω από την τέχνη ό,τι χάνω από τα πράγματα.
Κωστής Παλαμάς

Η ποίηση δεν είναι σήμερα η πράξη μόνο ενός βιβλίου, είναι μια κοινωνική πράξη…. Ο ποιητής απουσιάζει σαν άτομο. Τον επηρεάζει η ίδια η ζωή των ανθρώπων. Το πάθος του για την άλλη ανθρωπότητα του δίνει την ιδέα και τη δύναμη να υψώσει τη φωνή του για να οδηγήσει πνευματικά το λαό και όχι τον άνθρωπο….
Μιχάλης Κατσαρός

…..η ποίηση είναι μια ψυχική κατάσταση χάριτος τόσο άρρητη και τόσο μυστική που ταυτίζεται με το μυστήριο και που δεν είναι δυνατό να εξηγηθεί και να προσδιοριστεί με λόγια. Τον ορισμό της ποίησης τον δίνει ο ποιητής μόνο με τα ποιήματά του που δεν εξηγούνται βέβαια με τη λογική. Η λογική απλώς σαγηνεύεται από τη μαγεία τους και εκπορθείται.
Τάκης Βαρβιτσιώτης

Η ποίηση, όλη η τέχνη, δεν υπηρετεί οράματα. Τα εκφράζει. Θα έλεγα ότι κάθε καινούριο ποίημα…διαιωνίζει όλη την προηγούμενη ποίηση, και ταυτόχρονα, εξαιτίας των νέων βιωματικών εμπειριών που εκφράζει, τα μετασχηματίζει.
Τίτος Πατρίκιος

…Να γιατί γράφω. Γιατί η Ποίηση αρχίζει από κει που την τελευταία λέξη δεν την έχει ο Θάνατος. Είναι η λήξη μιας ζωής και η έναρξη μιας άλλης, που είναι η ίδια με την πρώτη αλλά που πάει πολύ βαθιά, ως το ακρότατο σημείο που μπόρεσε ν’ ανιχνεύσει η ψυχή, στα σύνορα των αντιθέτων, εκεί που ο Ήλιος κι ο Άδης αγγίζονται…
.....Η ποίηση είναι το άλλο πρόσωπο της υπερηφάνειας.
Οδυσσέας Ελύτης

Τα πράγματα σε έναν ποιητή γίνονται σχεδόν από μόνα τους. Μια και δεν βοήθησα τον κόσμο με το νου, αποφάσισα, κάποιος αποφάσισε μέσα μου, να τον βοηθήσω με την καρδιά μου. Κι ανακάλυψα πως η ποίηση ήταν ο μόνος τρόπος.
Νικηφόρος Βρεττάκος

Η ποίηση είναι παντού και πάντοτε, ακόμη και στη σύγχρονη φυσική και τα μαθηματικά. Αλλά ως γλώσσα συμπυκνωμένης έντασης, ποίηση είναι η τέχνη του ποιητή.
Νίκος Καρούζος

Πίσω από την καθημερινή κόλαση των λέξεων, τα ποιήματα ανασαίνουν ζωντανά και το καθαρό τους νόημα καθρεφτίζει παντού μια φανταστική ευτυχία, που ποτέ δεν θα πυρποληθεί.
Τάκης Σινόπουλος

Η ποίηση είναι ένα αίνιγμα από συνηθισμένα λόγια. Η αληθινή ποίηση δεν είναι ανακάλυψη μα αποκάλυψη. ….οι ποιητές κοιμούνται σαν τους κλέφτες, με το αυτί τεντωμένο στην άγνωστη λέξη.
Τάσος Λειβαδίτης

Τα κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν είναι από τα περιοδικά "η Λέξη", "Διαβάζω", ηλεκτρονικό περιοδικό "Διαπολιτισμός", Η ποιητική μυθολογία του Τ. Λειβαδίτη -Απ. Μπενάτσης, Ανοιχτά Χαρτιά -Οδ. Ελύτη και "η ζωή εδώ" του Κ της Καθημερινής, σε επιμέλεια Γιώργου Δουατζή (Μάρτης 2009).

Υπάρχει μόνο μια επικίνδυνη μειονότητα: οι ρατσιστές.

Η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων καθιερώθηκε το 1966 από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών σε ανάμνηση ενός τραγικού συμβάντος, που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη.

Στις 21 Μαρτίου του 1960 η αστυνομία της ρατσιστικής Νοτίου Αφρικής πυροβόλησε εν ψυχρώ κατά μιας διαδήλωσης φοιτητών στην πόλη Σάρπβιλ, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 70 άνθρωποι. Οι νεαροί διαδηλωτές διαμαρτύρονταν ειρηνικά κατά των νόμων του απαρτχάιντ, που είχε επιβάλλει το καθεστώς της λευκής μειοψηφίας στη χώρα, εφαρμόζοντας τη θεωρία της ανισότητας ανάμεσα στις φυλές.

Ο ΟΗΕ μας καλεί αυτή τη μέρα να ενώσουμε τις φωνές μας για τα θύματα του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας.

Εμείς συμμετέχοντας στο κάλεσμα του ΟΗΕ, παρουσιάζουμε το ποίημα που έγραψε ο μαθητής μας της Α' Λυκείου, Βησσαρίων Μπότση.

Ρατσισμός

Ρατσισμός θα πει κοινωνικός αποκλεισμός
ένα φαινόμενο που πάντα θα το συναντάμε δυστυχώς
να μη σε δέχονται επειδή είσαι διαφορετικός
επειδή δεν είσαι πλούσιος αλλά φτωχός
επειδή είσαι όπως θα λέγαμε εμείς φυτό
και δεν πουλάς μαγκιά κάθε λεπτό.

Ο ρατσισμός πλέον έχει γίνει τρόπος ζωής
που πολλές φορές τα παιδιά τον διδάσκονται απ’ τους γονείς
και τα πράγματα μετά εξελίσσονται ως εξής:
παιδιά να προσπαθούν να βγάλουν έναν άλλο εαυτό
να κοιτάζουν τον καθρέπτη και να βλέπουν ένα άλλο εγώ
στην τελική όμως αυτό δεν είναι σωστό
και πολλές φορές αυτό μένει ως τραύμα παιδικό.

Ποτέ όμως δεν έχουμε αναρωτηθεί
για το τραύμα της εγκατάλειψης πατρίδας δεν έχουμε συλλογιστεί
όλοι είμαστε άνθρωποι και ας υπάρχουν καλοί και κακοί
γι’ αυτό τελειώνοντας κρατάω 1ός λεπτού σιγή.

Διαβάστε το σε ρυθμό χιπ χοπ.

"- Όλα χάνονται. Του καθενός έρχεται η ώρα. - Όλα μένουν. Εγώ φεύγω. Εσείς να δούμε τώρα".

14 χρόνια από το θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.




ΜΥΡΙΣΑΙ ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΝ (Χ)

ΟΤΙ ΜΠΟΡΕΣΑ Ν’ ΑΠΟΧΤΗΣΩ μια ζωή από πράξεις ορατές για όλους, επομένως να κερδίσω την ίδια μου διαφάνεια, το χρωστώ σ’ ένα είδος ειδικού θάρρους που μου ‘δωκεν η Ποίηση: να γίνομαι άνεμος για τον χαρταετό και χαρταετός για τον άνεμο, ακόμη και όταν ουρανός δεν υπάρχει.
Δεν παίζω με τα λόγια. Μιλώ για την κίνηση που ανακαλύπτει κανείς να σημειώνεται μέσα στη “στιγμή” όταν καταφέρει να την ανοίξει και να της δώσει διάρκεια. Οπόταν, πραγματικά, και η Θλίψις γίνεται Χάρις και η Χάρις Άγγελος. Η Ευτυχία Μοναχή και η Μοναχή Ευτυχία
με λευκές, μακριές πτυχές πάνω από το κενό,
ένα κενό γεμάτο σταγόνες πουλιών, αύρες βασιλικού και συριγμούς υπόκωφου Παραδείσου.
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ “Ο ΜΙΚΡΟΣ ΝΑΥΤΙΛΟΣ” Εκδόσεις ΙΚΑΡΟΣ

ΤΑ ΠΑΘΗ
ΨΑΛΜΟΣ ΙΑ'
..........Δεν αντέχω
και τα σταυροδρόμια που ήξερα έγιναν αδιέξοδα.
Σελδζούκοι ροπαλοφόροι καραδοκούν.
Χαγάνοι ορνεοκέφαλοι βυσσοδομούν.
Σκυλοκοίτες και νεκρόσιτοι κι ερεβομανείς
κοπροκρατούν το μέλλον.
Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί,
όπου και να θολώνει ο νους σας,
μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό
και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη.
(Άξιον Εστί)